Medyaloji yazarı ve Türkçe Gönüllüleri – Dil İzleme Grubu Kurucu Başkanı – Eleştirmen Hüseyin Movit medyada dilin hatalı kullanımı ile ilgili tespitlerine devam ediyor.

Kısa Kısa

* Sabah/Günaydın, başlık, 27.04.2013: “Demet’ten zehir zembelek sözler”
“Son derece sert, hakaret dolu” anlamındaki sıfat, “zehir zembelek” değil, “zehir zemberek”tir.

* Sabah, 05.10.2010:
“Biz artık buna taktir-i ilahi diyoruz dedi.”
Sabah da “taktir (damıtma) ile “takdir”i (Bir şeyin değerini, önemini, gerekliliğini anlama) karıştırmış.

* Ayşenur Arslan, Yurt, 04.06.2014: “. Çok ciddiydi. Zira, O’na göre “barış sürecinde sona gelinirken bu sürecin…”
Özel adlar yerine kullanılan “o” zamiri cümle içinde büyük harfle yazılmaz ve ulanan ekler kesme imi ile ayrılmmaz.

* Hürriyet, 01.06.2014: “Polis memuru, gözaltındayken beni ittiren bir diğer polis adına özür diledi.”
Polis memuru, adam tutup da ittirdiyse mesele yok. “Beni şten bir polis” demek varken…

* Hıncal Uluç, Sabah, 05.06.2014:
“İbnirrefik Ahmet Nuri Sekizinci’nin Ceza Kanunu diye bir oyunu var.”
Hıncal Uluç adları ve sıfatları yanlış yazmakta pek mahir. Doğru yazım tabii ki, “İbnürrefik”tir.

* Doğan Heper, Milliyet, 05.06.2014: “Dünyada 200 milyon kişi seyretti. Bende izledim.”, “23 mekân, 5 saray imal edildi ve kullanıldı.”
1. yanlış: “Dahi” anlamındaki “de” bağlacı ayrı yazılır. Doğru yazım: “Ben de…”
2. yanlış: Saray imal edilmez, inşa edilir.

* Cem Küçük, Yeni Şafak, 03.06.2014: “Balcburn Rovers takımının eski kaptanı Garry Flitcroft…”, “Onlar da en azından onur ve gurur var”, “Olayın izleri İngiltere’de hala devam ediyor.”, “Sürekli batı demokrasilerden dem vuranların sadece bu olaya bakmaları kafi.”
1. yanlış: Kulübün adı “Balcburn” değil, “Blackburn”dur.
2. yanlış: Bulundurma durumu eki, kelimeye ulanır. Doğru yazım: Onlarda…
3. yanlış. “Hala”nın anlamı, babanın kız kardeşidir. Doğru yazım: hâlâ…
4. yanlış: Güneşin battığı yöndeki ülkeler anlamındaki kelime “Batı” şeklinde yazılır.

* İpek Durkal, Show TV, 02.06.2014: “Baba yarısı eniştesini kaybetti.”, “… değişir de değiştirmeyedebilir.”
1. yanlış: Baba yarısı olan enişte değil, amcadır.
2. yanlış “Dahi” anlamındaki bağlaç kelimenin ortasına konulmaz. Dpğru ifade: … değiştirmeyebilir de…

* Güngör Uras, Milliyet, 01.06.2014:
“Böylece beslenen ve ağırlığı artan orkinos stoğu yıl sonunda yaklaşık 3 bin tona ulaşacak.”
“Stok” kelimesine sesli harf ulandığında “K” yumuşamaz. Belki 10 kere ileti gönderdiğimiz hâlde Prof., hatasını düzeltmemekte kararlı.

* Hıncal Uluç, Sabah, 30.05.2014: “İmkânsızlık yalnızca tembellerin sözcüğünde yer alan bir kelimedir. Napoleon, (Teşekkürler Selin)”
Cümlede “sözlük” yerine “sözcük” kullanılmış, yanlış olarak. Daha önce de hata yapılmış ve kendilerini 21.03.2014’te iletiyle uyarmıştık.
Hıncal Uluç’un uyarılara aldırdığı yok.

HAM HUM ŞARALOP
Dilsever: Müge Hanım, 5 yıldır devamlı olarak “muhattap” diyorsunuz, sebebi?
Müge Anlı: Ham humşaralop.
Dilsever: Deyimler ve atasözlerini hep yanlış söylüyorsunuz, sebebi?
Müge Anlı: Ham hum şaralop.
Dilsever: İnsanlardan nesneymişçesine taneyle bahsediyorsunuz neden?
Müge Anlı: Ham hum şaralop.

ADAM HARCAMACA
Atilla Bey, Esra Erol’un programına münasip bir eş bulmak için başvuranlardan. İsteği, yaşına uygun emekli bir kadınla evlenmek.
Esra Erol, her zamanki gibi kriterlere uymayan bir kadını (Şükriye) talip olarak ekrana getirip rezil ediyor. (FOX TV, 29.04.2014/18.35)

MÜGE ANLI DERS ALMIŞ MIDIR?
“Sezaryen” kelimesine defalarca “sezaryan” (“Arşak Palabıyıkyan” der gibi) şeklinde seslendiren Müge Anlı’nın konuğu, paylaşılamayan 30 aylık bebeğin biyolojik annesi Ayşe (ya da Ayşeğül, -ifade Avukat Rahmi Özkan’a aittir-) “Sezaryenle doğum yaptım”, “Sezaryen olurken”, “Dördüncü sezaryene aldılar” ve “Sezaryene aldılar…” diyor. (atv, 06.06.2014)
İlkokul mezunu olduğunu tahmin ettiğimiz Ayşe Hanım’ı candan kutluyoruz.
Kutlamamızın bir sebebi de hitabet (etkili söz söyleme sanatı) gücü. Müge Hanım, banttan bir kere daha izlesin bakalım Ayşe Hanım’ı. Dört kişiye nasıl laf yetiştirip, hatasız Türkçeyle konuştuğunu…

YANIK YAĞ NE DEMEK?
Konuklardan biri, “Fabrikalardan yanık yağ alıyorduk” deyince Müge Anlı hayretle, “Ne demek yanık yağ?” diyor. (atv, 13.05.2014/11.33).
28 yıllık gazetecinin “biyodizel”den haberi yok. “Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği”nden d
Sunucumuz “biyodizel”in ne şekilde elde edildiğini de bilmiyor!
Şehirler arasında çalışan birçok otobüsün, biyodizel yağ kullanması nedeniyle kara yollarında cayır cayır yandığından da.haberi yok.
Çelebi, gazeteci “dedüğün” böyle olur ülkemizde…

ÖMER ÜRÜNDÜL’ÜN İZİNDE
Ömer Üründül’ün “Ukrayna”ya “Ukranya” demesine alışmıştık(!)
Bu hatayı yapan özel radyo ve televizyonlardaki kişilere de alışmıştık amma bir TRT spikerinin “Ukranya” demesine tahammül edemedik.
TRT Radyo Nağme’nin erkek spikeri de hatasıyla “millî” oluyor.(TRT Radyo Nağme, 02.06.2014/16.00)

“BİR VESİLE” Mİ “BİLVESİLE” Mİ?
Müge Anlı, atv, 12.05.2014/10.10: “Kimleri bir vesile tekerlekli sandalye göndererek sevindirdiniz?”
Cümlede kullanılması gereken zarf “bu sayede” anlamındaki “bilvesile” zarfıdır. “Vesile” kelimesi kullanılacaka ifadenin “bir vesile ile” şeklinde olması gerekirdi…

ÜÇKÂĞITÇILARA DİKKAT
25 Mayıs günü cep telefonumun bir kere çalıp kapanması üzerine merak ettim. Bakayım kim aramış? Ekranda 0.212.998.81.92’yi görünce diğer telefondan arayarak merakımı gidermeye çalıştım.

Açtığım telefon hemen kapandığı için aranan telefondan bir arayayım dedim. 118 80’den de bir bilgi alamadık. Sahibi gizliymiş. Sen misin arayan…
Cevap, “For English pres nine”….müzik dakikalarca. İstersen bekle…

Ne çıkarları var anlamak mümkün değil…

REKLAMA GEEEL (P&G-P&G-P&G)

Funda Özkan, bir çamaşır tozu firmasının Brüksel’deki merkezini ziyaret etmiş, diğer gazetecilerle birlikte. Orada kendilerini bilgilendiren görevli, “Tankut Turnaoğlu çeşitli bilgiler vermiş. Vermiş vermesine de yazarımız, görevlinin adını tam üç kere, “P&G Türkiye ve Kafkasya Yönetim Kurulu Başkanı Tankut Turnaoğlu” şeklinde yazmış. (Akşam, 23.05.2014)

Anladık, Tankut Turnaoğlu, anılan şirketin “Türkiye ve Kafkasya Yönetim Kurulu Başkanı”…
Rahatladınız mı?

TÜRK HALK MÜZİĞİ NASIL YORUMLANIR?
TRT Müzik’te “TRT’nin 50.Yıl Özel Konseri”nde Münevver Özdemir, Adile Kurt Karatepe ve Gülcan Kaya âdeta şakıyorlar; Şef Zafer Gündoğdu yönetimindeki saz üstatları eşliğinde. (06.05.2014/20.44)

Kendini Türk Halk Müziği sanatçısı sanıp ortalıkta salınanların kulakları çınlasın

BEBEĞİN BİR BAŞKA BABASI (İKİZ BABA)
Talihsiz Kâmile, 14 yaşındayken köyünde tecavüze uğramış (Bu kişileri Allah bildiği gibi yapsın!). Kâmile tecavüz için üç kişiyi işaret ediyor.
Şüphelilerden Selçuk, yapılan DNA sonucu aklanıyor. Bu durumda Müge Anlı’nın yorumu: “Bebeğin bir başka babası da olduğu bir gerçek.” (atv, 22.05.2014/11.40)
Bir bebeğin biyolik iki babası! İkiz kardeşten sonra “ikiz baba”…

“VANTRİLOK”UN ANLAMI
Türk Dil Kurumu’nun “Güncel Türkçe Sözlük’ünden alıntı:
vantrilok
sıfat (l ince okunur) Fransızca ventrilogue
sıfat Karnından konuşan
Gördünüz mü, tabiatta “karnından konuşan insan” varmış. Açlıktan “karnı guruldayan” insanı duymuştuk.da…
Vantrilok’un anlamı, “Sesi kendi ağzından çıkmıyormuş gibi konuşabilen, başkası söylüyormuş gibi konuşma becerisi olan, bu becerisiyle sahnede gösteri yapan kimse”dir (bk. Türkçe Sözlük-Dil Derneği)

BERAT MI BERAAT MI?
“Fırsat gecesi: Beraat Kandili”, “Önümüzdeki perşembeyi cumaya bağlayan gece “BERAAT KANDİLİDİR.” (Nihat Hatipoğlu, Takvim, 06.06.2014)

“Hz. Muhammet’e peygamberliği Cebrail aracılığıyla bildirildiği şabanın 15. gecesine rastlayan kandil gecesi”nin adı “Berat Gecesi”dir (bk. Türkçe Sözlük-Dil Derneği) Binnetice (neticede) kandilin adı da “Beraat” değil, “Berat”tır.

Nihat Hatipoğlu’nu, 15.07.2011’de aynı hatayı yaptığı için uyarmış ve “Cüppeli Ahmet Hoca”nın hatasına ortak oldu demiştik.

Ne yazık ki uyarılarımız, “davulcu yellenmesi” gibi arada kaynayıp gidiyor.
TEKERLEKLİ SANDALYELERİ KİM GÖNDERİYOR
atv muhabiri ekranda toplumu bilgilendiriyor: “(Engelli gençlere) Müge Anlı tarafından 33 adet tekerlekli sandalye üç adet akülü sandalye gönderildi.” (20.05.2014/10.08)
Seyircilerden topladığı tekerlekli ve akülü sandalyeleri ihtiyaç sahiplerine dağıtan atv muhabirleri, aldıkları talimat icabı olsa gerek, Müge Anlı sandalyelerin parasını cebinden ödemiş gibi hareket ediyorlar.

Buna “Başkasının malını sahiplenmek” denilmez de ne denilir?

NEYSE HALİN, O ÇIKSIN FALİN

2(1)

(Teşekkürler Ali Aygün. Not: Kime ait olduğu belirlenirse açıklayacağız)

İŞTE KAMPANYA

(Teşekkürler Yunus Emre Deli)

NEYMİŞ?

oguz-atay

(Teşekkürler Ali Aygün)

SURİYE’DE SEÇİMLER

oy-kullanmak

(www.creativememory.org)

İNSANLIK DRAMI

afrika

(latuffcartoons.wordpress.com)

SURİYE GERÇEĞİ

israil-tayiyp

(latuffcartoons.wordpress.com)

BİR ZAMANLAR MAZİYE BAK: ÜÇ AHBAP ÇAVUŞLAR

an-evening

Arşak Palabıyıkyan, Kıvırcık ve Palamut

(picturesmove211.wordpress.com)

YASAK AŞK

yasak-ask

(www.denizlivho.org.tr)

BREZİLYA’DA, KIZILDERİLİ (INDIANS) KIYIMINA SON

brazil-stop

(rebloggy.com)

BUGÜN TÜRKÇE İÇİN NE YAPTINIZ?

Not:Eleştirilen kişiler, cevap hakkını kullanabilirler…

Saygılarımla,
Hüseyin Movit
Türkçe Gönüllüleri-Dil İzleme Grubu Kurucu Başkanı/Eleştirmen

www.delikanlisozluk.com

www.ignelifici.com




Yorumlara kapalı.




Arama


Hakkımda

İsim: Hüseyin Movit
Meslek: Genel Yayın Yönetmeni, Düzeltmen
Şehir: İstanbul
Kişisel sayfam


Kategoriler


Arşiv


Bağlantılar


Meta


RSS takip